Jakie są uzgodnienia ochrony przeciwpożarowej dla fotowoltaiki i jakie są konsekwencje ich braku?
Instytut Mistrzów Fotowoltaiki
Jakie są uzgodnienia ochrony przeciwpożarowej dla fotowoltaiki i jakie są konsekwencje ich braku?
Instalacje fotowoltaiczne stały się powszechnym widokiem niemal w każdej części kraju. Jednak zanim dołączysz do grona osób korzystających z energii słonecznej, koniecznie trzeba wziąć pod uwagę bezpieczeństwo pożarowe instalacji fotowoltaicznej. Kiedy trzeba zgłosić instalacje fotowoltaiczne do straży pożarnej i jak należy to zrobić? Jakie są przepisy? Ile kosztują uzgodnienia ochrony przeciwpożarowej? Czy lokalizacja instalacji fotowoltaicznej ma znaczenie? Jakie grożą kary za niedopełnienie formalności? Odpowiadamy na te i inne pytania poniżej.


Co obejmuje uzgodnienie ochrony przeciwpożarowej? Przepisy dotyczące fotowoltaiki i ochrony przeciwpożarowej
Choć instalacja fotowoltaiczna jest z reguły bezpieczna i niezawodna, jak każde urządzenie elektryczne niesie pewne ryzyko spowodowania pożaru. Projekt instalacji fotowoltaicznej powinien uwzględniać to ryzyko. To nie tylko kwestia zdrowego rozsądku, ale też wymóg obowiązujących przepisów.
Uzgodnienie projektu instalacji fotowoltaicznej przez eksperta ds. ochrony przeciwpożarowej jest jednym z podstawowych formalnych kroków umożliwiających legalne (a przede wszystkim bezpieczne!) korzystanie z instalacji (pobierz listę ekspertów ds. ochrony przeciwpożarowej). Drugim krokiem jest powiadomienie straży pożarnej o instalacji fotowoltaicznej, które zawsze odbywa się równolegle z uzgodnieniem od eksperta.
Kiedy wymagane jest uzgodnienie ochrony przeciwpożarowej dla fotowoltaiki?
Zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 3c ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414) obowiązek uzgodnienia instalacji fotowoltaicznej przez eksperta ds. ochrony przeciwpożarowej zależy od całkowitej mocy instalacji. Ten obowiązek dotyczy, gdy zainstalowana moc elektryczna przekracza 65 kW. Moc zainstalowana oznacza łączną moc wszystkich modułów fotowoltaicznych, określoną na podstawie wartości z tabliczki znamionowej. W obliczeniach nie uwzględnia się mocy wytwarzanej przez falownik.
Warto zaznaczyć, że lokalizacja instalacji nie ma znaczenia — uzgodnienie dotyczy zarówno instalacji na dachu, jak i naziemnych, nawet jeśli mogą się różnić stosowane środki bezpieczeństwa. Przepisy nie określają również rozmiaru ani przeznaczenia budynku, w którym instalacja ma być zamontowana.
Jeśli chodzi o projekt ochrony przeciwpożarowej, instalacja fotowoltaiczna musi uzyskać uzgodnienie w zakresie ochrony przeciwpożarowej przed rozpoczęciem budowy. Cała odpowiedzialność za dopełnienie tych formalności spoczywa na inwestorze.
Kiedy trzeba powiadomić straż pożarną o instalacji fotowoltaicznej?
Bezpieczeństwo pożarowe ma kluczowe znaczenie dla każdej inwestycji fotowoltaicznej. Cel uzgodnienia ochrony przeciwpożarowej polega na zobowiązaniu inwestorów do zastosowania bezpiecznych rozwiązań projektowych, natomiast zgłoszenie do Państwowej Straży Pożarnej ma na celu usprawnienie działań w razie pożaru.
Ten sam próg mocy, który obowiązuje przy uzgodnieniach, dotyczy również zgłoszeń — jeśli instalacja przekracza 65 kW, zgłoszenie jest wymagane. Różnica polega na tym, że zgłoszenia do Straży Pożarnej nie trzeba dokonywać na etapie projektowania — można je złożyć później, np. po zakończeniu budowy, ale jeszcze przed uruchomieniem instalacji.
Co się dzieje, jeśli zamontowałeś system o mocy 65 kW lub mniejszej, ale chcesz go rozbudować tak, aby całkowita moc przekroczyła ten limit? W takich przypadkach przed rozpoczęciem prac modernizacyjnych wymagane są zarówno uzgodnienie ochrony przeciwpożarowej, jak i zgłoszenie do Straży Pożarnej.
Warto podkreślić, że instalacje fotowoltaiczne powinny być wyposażone w środki ochrony przeciwpożarowej również wtedy, gdy nie przekraczają wymaganego progu mocy. W takich sytuacjach instalacja może, ale nie musi, zostać uzgodniona i zgłoszona do Straży Pożarnej.
Dokumentacja ochrony przeciwpożarowej dla fotowoltaiki
Instalacja fotowoltaiczna wyposażona w odpowiednią ochronę przeciwpożarową to jedno, ale musi ona też zostać zamontowana na podstawie zatwierdzonego projektu i zgłoszona do straży pożarnej. Zatem jak powinien wyglądać projekt i w jaki sposób należy dokonać zgłoszenia?


Projekt instalacji fotowoltaicznej
Składa się z części opisowej i graficznej, skupiającej się na elementach mających wpływ na bezpieczeństwo pożarowe. Ważne aspekty, które należy uwzględnić, to:
- Wskazanie rodzaju instalacji oraz elementów użytych w jej budowie (najlepiej z pełną specyfikacją);
- Dokładne określenie lokalizacji instalacji — dotyczy to także wariantów dachowych, w których zaleca się podanie poziomu kondygnacji;
- Podanie mocy instalacji wraz z odpowiednimi obliczeniami;
- Opisanie, w jaki sposób instalacja będzie podłączona do sieci;
- Szczegółowe opisanie procesu montażu;
- Opisanie zagadnień ochrony przeciwpożarowej, takich jak odporność ogniowa elementów;
- Opisanie wszystkich czynników wpływających na ochronę przeciwpożarową;
- Sporządzenie schematu całej instalacji PV — elementy, przewody oraz środki ochrony przeciwpożarowej;
- Opisanie systemu ochrony odgromowej;
- Uwzględnienie planu instalacji do wykorzystania przez służby ratownicze.
Zgłoszenie do Państwowej Straży Pożarnej
Prawo budowlane nie precyzuje, jak ma wyglądać zgłoszenie do Straży Pożarnej, ale zaleca się uwzględnienie następujących kluczowych informacji:
- Podstawa prawna — art. 29 ust. 4 pkt 3c ustawy Prawo budowlane;
- Dane kontaktowe inwestora;
- Nazwa zgłaszanego obiektu;
- Adres oraz szczegółowe informacje o lokalizacji instalacji (naziemna lub dachowa);
- Lokalizacja falownika;
- Moc nominalna w kW;
- Rzut budynku z zaznaczoną lokalizacją modułów fotowoltaicznych.
Dostępne są internetowe szablony (pobierz szablon zgłoszenia do Państwowej Straży Pożarnej) i często zawierają dodatkowe informacje, jednak podane wyżej szczegóły powinny wystarczyć. Po złożeniu zgłoszenia Straż Pożarna ma 14 dni na odpowiedź. Po tym czasie instalację można uznać za gotową do użytkowania.
Jak wygląda procedura uzgodnienia ochrony przeciwpożarowej dla fotowoltaiki?
Każdy ekspert ds. ochrony przeciwpożarowej przekazuje zgłoszenie do Głównej Komendy Państwowej Straży Pożarnej, a to właśnie ta instytucja decyduje, jak powinno wyglądać uzgodnienie ochrony przeciwpożarowej dla instalacji fotowoltaicznych. Sama procedura uzgodnienia jest podobna do tej stosowanej przy innych urządzeniach elektrycznych. Weryfikacji podlegają:
- Sposoby prowadzenia okablowania elementów odpowiedzialnych za wytwarzanie prądu stałego;
- Rodzaj okablowania oraz jakość jego zabezpieczenia;
- Rodzaj falownika i jego lokalizacja;
- Lokalizacja wyłączników;
- Sposoby podłączenia instalacji do obwodów połączonych z siecią;
- Zastosowane rozwiązania i środki ochrony przeciwpożarowej.
Każdy z tych obszarów ekspert porównuje z aktualnymi wymaganiami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej. Niekiedy konieczne są modyfikacje w obszarach wskazanych przez eksperta. Po zaakceptowaniu i podpisaniu projektu przez eksperta można przystąpić do montażu paneli.
Najczęstsze pytania (FAQ):
1. Jaka jest kara za brak zgłoszenia do Straży Pożarnej instalacji fotowoltaicznej i niezyskanie uzgodnienia?
Największą karą za brak zgłoszenia do Straży Pożarnej jest niewątpliwie brak bezpieczeństwa pożarowego oraz potencjalne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. W takich warunkach w razie pożaru mogą pociągnąć za sobą surowe konsekwencje prawne. Dodatkowo znacznie utrudnia to temat otrzymania odszkodowania od firm ubezpieczeniowych.
2. Ile kosztuje uzgodnienie ochrony przeciwpożarowej dla fotowoltaiki?
Musisz liczyć się z dodatkowymi kosztami uzgodnienia ochrony przeciwpożarowej dla fotowoltaiki — zazwyczaj w przedziale od ok. 300 do 1000 PLN. Wyższa cena czasem obejmuje także złożenie instalacji fotowoltaicznej w straży pożarnej, co oznacza dla Ciebie jedną mniej formalność.
3. Czy uzgodnienie ochrony przeciwpożarowej i zgłoszenie dotyczą wszystkich typów budynków?
Tak — nie ma znaczenia, czy jest to dom jednorodzinny czy wielorodzinny, obiekt usługowo-handlowy, siedziba firmy, czy obiekt przemysłowy. Uzgodnienie i zgłoszenie są obowiązkowe, gdy łączna zainstalowana moc przekracza 65 kW.

